İşyerlerindeki bazı riskler gözle görülmez ve hissedilmeden zarar verir. Sürekli gürültü işitme kaybına, solunabilir toz akciğer hastalıklarına, yetersiz aydınlatma göz yorgunluğuna ve kazalara, aşırı sıcak ya da soğuk ortamlar ise ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Ortam ölçümleri, bu etkenlerin işyerindeki düzeyini nesnel olarak belirlemek için yapılır.
Başlıca ölçüm türleri
- Gürültü ölçümü: Çalışanların maruz kaldığı gürültü düzeyi ölçülür ve yasal sınır değerlerle karşılaştırılır. Atölyeler, üretim alanları, şantiyeler ve bazı mutfaklar için önemlidir.
- Toz ölçümü: Solunabilir ve toplam toz konsantrasyonu belirlenir. Ahşap, taş, inşaat ve bazı imalat işlerinde gereklidir.
- Aydınlatma ölçümü: Çalışma alanlarının aydınlık düzeyi ölçülür. Ofisler, depolar ve üretim alanları için önemlidir.
- Termal konfor ölçümü: Sıcaklık, nem ve hava akımı değerlendirilir. Mutfaklar, fırınlar, soğuk hava depoları ve kapalı ofisler için uygulanır.
- Kimyasal maruziyet ölçümü: Çalışma ortamındaki buhar, gaz ve sis halindeki kimyasalların konsantrasyonu belirlenir.
- Titreşim ölçümü: El-kol ve tüm vücut titreşimine maruz kalan çalışanlar için yapılır.
Ölçüm ne zaman gerekir?
Ortam ölçümünün gerekip gerekmediği risk değerlendirmesi sonucunda belirlenir. Değerlendirme sırasında bir fiziksel ya da kimyasal etkenin sağlığı etkileyebilecek düzeyde olabileceğinden şüphelenilirse, ölçüm yapılarak gerçek durum ortaya konur. Ölçümler, Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarlar tarafından yapılmalıdır.
Sonuçlar nasıl kullanılır?
Ölçüm sonuçları sınır değerleri aşıyorsa öncelikle kaynakta önlem alınır: daha sessiz ekipman, makine izolasyonu, lokal havalandırma, aydınlatmanın iyileştirilmesi gibi. Kaynakta yeterli azaltma sağlanamıyorsa çalışma süresinin düzenlenmesi ve kişisel koruyucu donanım kullanımı devreye girer. Sonuçlar ayrıca işyeri hekiminin hangi tetkikleri isteyeceğini belirlemesinde de kullanılır; örneğin gürültü ölçümü yüksek çıkan bir alanda çalışanlara düzenli işitme testi yapılır.
Ofislerde de ölçüm gerekir mi?
Çankaya’daki ofislerde en sık gündeme gelen ölçümler aydınlatma ve termal konfordur. Penceresiz çalışma alanları, ekranlara yansıyan ışık ya da yaz aylarında aşırı ısınan cam cepheli binalar, çalışan konforunu ve verimini doğrudan etkiler. Ofislere özgü öneriler için ofis iş güvenliği sayfamıza göz atabilirsiniz.
Ölçümler ne sıklıkla tekrarlanır?
Ölçüm sıklığı ilgili yönetmeliklere, ölçüm sonuçlarına ve işyerindeki değişikliklere göre belirlenir. Yeni bir makine alındığında, üretim yöntemi değiştiğinde ya da önlemler alındıktan sonra etkinliğini doğrulamak için ölçümün tekrarlanması önerilir.